Một học sinh có thể là người có hành vi doạ, là nạn nhân của bắt nạt hoặc cả hai. doạ học sinh là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra thương tổn về mặt thể chất, tinh thần và từng lớp, thậm chí là tử vong, và đã trở thành một vấn đề y tế công cộng được quan hoài trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trai trẻ và 4 triệu trẻ gái có can dự trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học sinh là nạn nhân của nạt mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học trò từ 12 - 18 tuổi bị bắt nạt tại trường, trong đó 18% học sinh bị xúc phạm, chọc, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học sinh bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có xu hướng giảm về tỉ lệ bị nạt và có hành vi bắt nạt người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị đe vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo thưa của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 nhà nước châu Á cho thấy học sinh 12 đến 17 tuổi bị ăn hiếp trong 6 tháng qua dao động trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức nạt thể chất, doạ tinh thần và lạm dụng tình dục, trong đó, tỉ lệ bị nạt ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây học trò bị đe như hăm dọa, đánh đập được chia sẻ phổ biến trên các trang mạng từng lớp. Hành vi đe trong độ tuổi đi học liên can đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và xu hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát cảm xúc kém, có nguy cơ tự sát tiềm ẩn.
Có mối liên hệ giữa học trò bị bắt nạt với các yếu tố:
- Đặc điểm cá nhân: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học sinh
- Gia đình: nghề, học vấn, tình trạng hôn nhân của bác mẹ, kinh tế gia đình, học trò sống chung với ai, chừng độ quan tâm của gia đình, mức độ học sinh chứng kiến bạo hành gia đình và chừng độ bị người nhà la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: chừng độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và tệ từng lớp.
- Nhà trường: mối quan hệ với phụ thân, học sinh sống cô lập và chứng kiến nạt tại dài.
Theo một nghiên cứu trên 248 học sinh trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học trò bị đe là 37,9%. Những yếu tố can hệ đến bị nạt ở học trò là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tệ từng lớp tại khu vực sống, có chứng kiến doạ trong trường học và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 nhân tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần đông học sinh nhận được sự quan hoài từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan tâm và 31,1% là quan tâm, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan tâm. Trong 12 tháng qua, phần nhiều học trò không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học sinh giải đáp đã bị người thân la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học trò bị la mắng, đánh đập với chừng độ liền. Hơn 50% học trò sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với chừng độ đôi khi là 43,1% và thẳng thớm là 8,9%. Một phần nhỏ học sinh sống trong khu vực có các tối. < sáng dạ xã hội như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học sinh từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị doạ cao hơn so với học trò lớp 6.học trò có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học sinh có học lực giỏi.học trò có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị doạ cao hơn so với học sinh có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, trêu chòng được thực hành một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là ăn hiếp, có thể học sinh đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học trò ở khối lớp lớn hơn dễ mẫn cảm hơn với sự trêu chòng của bạn bè và cho rằng đó là hành vi ăn hiếp đối với mình.
Những học sinh có học lực kém thường bị bạn bè chọc gây khó chịu hoặc ít được chú ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức đe. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có lẽ thành thử mà những học sinh sống ở nơi thẳng tắp xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị bắt nạt hơn. Bên cạnh đó, với những học sinh có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách xử sự của các em chưa phù hợp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở nên nạn nhân của bắt nạt trong dài.
Mặc dù mối can dự giữa học trò bị nạt với các yếu tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan tâm nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học sinh nhận định rằng nghiêm đường đối xử không công bằng có thể phát sinh sự ghen tị, dẫn đến những xử sự không hạp giữa các học sinh với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến nhận thức của học sinh, vì thế việc lựa chọn hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan trọng.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét